جستجوی پیشرفته

   
 
Home ثبت نام پرسشهاي متداول ليست اعضا گروههاي کاربران  
 
 
براي تغيير زبان صفحه كليد EN/FA از كليد Scroll Lock بر روي صفحه كليد استفاده نماييد.
فهرست حيات وحش بررسي كروكوديل پوزه كوتاه در ايران (قسمت اول )
نمايش پستها:   
      تمام زمانها بر حسب GMT + 4 Hours مي‌باشند  
  ارسال موضوع جديد  پاسخ دادن به اين موضوع

16 فروردين 1390 - 8:14
نويسنده پيام
DVM
كاربر بسيار فعال
كاربر بسيار فعال


عضو شده در: 29 بهمن 1385
پست: 437

عنوان: بررسي كروكوديل پوزه كوتاه در ايران (قسمت اول ) پاسخگويي به اين موضوع بهمراه نقل قول

مقدمه: كروكوديل پوزه كوتاه با نام انگليسي «ماگر» از ايران به سمت شرق تا آسام هند و به سمت جنوب تا سريلانكا پراكنش دارد و ايران غربي‌ترين نقطه پراكنش جهاني اين گونه به حساب مي‌آيد. اين گونه داراي قدرت سازش‌پذيري بسيار بالايي بوده و دامنه وسيعي از زيستگاه‌ها نظير رودخانه، درياچه، بركه و چشمه را در بر مي‌گيرد.
كروكوديل پوزه كوتاه كه منطقه پراكنش آن در ايران محدود به قسمتي از مكران ايران در بلوچستان و محدود به بخشي از منطقه باهوكلات مي‌باشد، كروكوديلي است با جثه متوسط تا بزرگ با پوزه پهن كه آفتاب گرفتن بارزترين فعاليت روزانه آن به شمار مي‌رود. اين گونه نيز همانند ساير خويشاوندان خود بسيار كند به نظر مي‌رسد ولي هنگام شكار و شنا بسيار سريع و چالاك عمل نموده و از منابع مختلف غذايي از حشرات گرفته تا پستانداران تغذيه مي‌كند. فصل توليد‌مثل آن در ايران تقريباً از اواخر اسفند ماه شروع شده و بعد از طي مراحل جفت‌گيري، لانه‌سازي و تخم‌گذاري نوزادان بعد از طي دوران تفريخ در اواخر تيرماه سر از تخم در مي‌آورند كه در اين هنگام طول آنها به 25 سانتي‌متر بالغ مي‌گردد.
نام محلي اين گونه در مناطق پراكنش آن در طول رودخانه‌هاي كاجو و سرباز كه در حوزه شهرستان چابهار واقع گرديده‌اند. «گاندو» مي‌باشد. جمعيت موجود در ايران تنها بخش كوچكي‌ از جمعيت جهاني اين گونه به شمار مي‌آيد و لذا اطلاق عنوان «كروكوديل ايراني»به آن نادرست مي‌باشد. اين گونه در آخرين طبقه‌بندي اتحاديه جهاني‌ حفاظت از طبيعت در گروه آسيب‌پذير طبقه‌بندي گرديده و عمده‌ترين عامل تهديد‌‌كنندة آن ، تخريب زيستگاه مي‌‌باشد.
...............
بيولوژي كروكوديل پوزه كوتاه يا تالابي :
كروكوديل پوزه كوتاه يا تالابي با نام انگليسي «ماگر» و نام محلي «گاندو» در مناطق پراكنش آن در ايران و نام علمي Crocodylus palustris متعلق به خانواده Crocodylidae گونه‌اي است متوسط تا بزرگ كه پهن‌ترين پوزه را در بين اين خانواده دارد و به همين جهت در ظاهر شبيه «آليگاتور آمريكايي» مي‌باشد.
حداكثر طول آن 5-4 متر مي‌باشد ولي افراد با طول كمتر، بيشتر ديده مي‌شوند كه نيمي از اين طول متعلق به دم جانور مي‌باشد.
اين گونه در ناحيه پس سري خود داراي دو جفت اسكيوت يا فلس بزرگ شاخي كه هر جفت در يك طرف واقع گرديده و به دنبال آن يك تركيب مربع شكل مركب از 6 صفحه بزرگتر قرار دارد.مجموع دندان‌هاي آن به 68-66 عدد بالغ مي‌گردد كه 19 دندان در طرفين فك بالا و 15 دندان در طرفين فك پايين قرار دارند. در زير هر دندان يك دندان ديگر نيز قرار گرفته است كه با شكستن يا افتادن دندان‌رويي جايگزين آن مي‌شود. اندام‌ها (دست‌ها و پاها) كوتاه بوده و 5 انگشت منتهي به ناخن‌هاي بلند در پاهاي جلويي و 2 انگشت منتهي به ناخن در پاهاي عقبي وجود دارد. فاصله مابين انگشتان در پاهاي عقب كاملاً پرده دار بوده (مانند پاي مرغابي سانان) و پاهاي جلويي تنها در قاعدة انگشتان داراي پرده باشند.
پاهاي عقبي در اين گونه بسيار قوي و تنومند مي‌باشند كه اين صفت يكي از بارزترين و مهمترين ويژگي‌هاي خاص اين گونه در مقايسه با ساير گونه‌ها مي‌باشد. اين امر تطابق با يكي از عادات و رفتار معمول كروكوديل پوزه كوتاه يعني پياده روي زياد آن در خشكي حتي در مسافت‌هاي طولاني مي‌باشد و به لحاظ اينكه پاهاي عقب سطح اتكا بدن جانور مي‌باشند رشد بيشتري نموده و توانايي تحمل وزن آن را دارند.
سطح پشتي بدن نيز توسط 4تا 6 رديف طولي كه در هر رديف 17-16 فلس شاخي وجود دارد پوشانده شده است. دم نيز توسط صفحات شاخي كه بخشي از اين فلسها در قسمت بالايي لبه‌دار مي‌باشند پوشانيده شده و تركيب اين فلسهاي لبه‌دار به شكل y از نگاه بالا قابل تشخيص است. دم در قاعده بسيار تنومند و سترگ و در انتها فشرده و باريك است. با توجه به اينكه تنها وسيله شناگري در اين گونه دم آن مي‌باشد اين شكل ظاهري خاص كمك بسيار شاياني در اين امر نموده و آنها را به شناگراني بسيار كار آمد و ماهر تبديل كرده است.
رنگ عمومي بدن در افراد جوان سبز روشن با لكه‌هاي سياه و در افراد مسن‌تر خاكستري تا حدي قهوه‌اي با لكه‌هاي سياه كم رنگتر مي‌باشند.مردمك چشم در اين گونه نيز عمودي و بيضوي شكل مي‌باشد كه نوعي تطابق براي فعاليت‌هاي شبانه جانور به حساب مي‌آيد ضمن اين كه پلك سوم به صورت پرده شفاف كه مانع از ديد جانور نمي‌شود، سطح چشم را در داخل آب پوشانيده و از آن حفاظت مي‌كند. موقعيت و نحوه قرار گرفتن چشمها روي سر طوري است كه حتي وقتي تمام بدن زير آب قرار مي‌گيرد، كروكوديل مي‌تواند آنها را خارج از آب نگه دارد.

سوراخ‌هاي بيني و گوشها نيز داراي موقعيت مشابهي با چشم‌ها مي‌باشند به طوري كه در يك لحظه مي‌تواند هر سه اعضاي بويايي، شنوايي و بينايي را خارج از آب نگه دارد بدون اينكه ساير بخشهاي بدن قابل رؤيت باشند. عکس سوراخهاي بيني و گوشها نيز در زير آب توسط درپوشهاي پوستي پوشانده و مانع از دخول آب به داخل حفره گوش و بيني مي‌شوند. اين گونه نيز مانند ساير گونه‌ها از حواس بسيار قوي برخوردار بوده و قادر به تشخيص صدا و احتمالاً بو از فواصل دور مي‌‌باشد. گاندو در ساعاتي كه هوا خيلي گرم و يا خيلي سرد و باراني نباشد فعال‌تر است و در طول ساعاتي كه دماي هوا قابل تحمل‌تر باشد در حال آفتاب گرفتن و در غير اين صورت داخل آب و يا نقب خود پناه مي‌برد.
اين گونه زيستگاه‌هاي بسيار متنوعي را اشغال نموده و از تمام منابع آبي موجود در زيستگاه‌هاي خود استفاده مي‌كند. به طوري كه در درياچه پشت ته‌نشين، بركه‌هاي دست ساز كنار روستاها، استخرهاي پرورش ماهي، مسير رودخانه‌هاي سرباز و كاجو و بركه‌هاي طبيعي موجود در اين مسيرها مي‌توان آنها را يافت. به نظر مي‌رسد در حالت اخير بركه‌هايي كه داراي وسعت زياد با پوشش گياهي كنار آب قابل توجه و متراكم، مطلوب‌تر مي‌باشد.

..................
توليدمثل در كروكوديل پوزه كوتاه :
در همة اعضاء راسته كروكوديلين‌ها لقاح داخلي بوده و همة آنها تخم‌گذار هستند و در همة گونه‌ها جنس نر نسبت به جنس ماده اظهار تمايل مي‌كند. به لحاظ شكل و نوع خاص اندام‌هاي تناسلي، جفت‌گيري حتماً بايد در آب صورت گيرد و بدين نحو است كه جنس نر در آب كنار جنس ماده قرار گرفته و چسبيده و موازي با آن شنا مي‌كند تا اينكه در نهايت كليه مراحل جفت‌گيري انجام پذيرد. در طول مدت جفت‌گيري، هر دو جنس در روي آب قرار گرفته و زير آب نمي‌رود.
مراحل توليد مثل كروكوديل تالابي نيز مانند ساير گونه‌ها شامل جفت‌گيري ، جفت‌يابي ، لانه‌سازي ، تخم‌گذاري و خروج از تخم نوزادان مي‌باشد.البته ملاحظه و ثبت اين مراحل به طور منظم در يك فصل نياز به حوصله و وقت زياد و امكانات داشته و بسيار سخت و مشكل است. تخم‌گذاري اين گونه به مانند گونه كروكوديل نيل بدين شكل است كه جنس ماده گودالي شبيه به كوزه يا تخم‌مرغ بزرگ بر روي زمين حفر نموده و تخم‌ها را در بستر اين حفر قرار مي‌دهد. خاك حفره بايد نرم و با رطوبت مناسب بوده و عمق آن حدود 30 سانتي‌متر باشد.محل لانه معمولاً در ساحل رودخانه در جايي كه ارتفاع و فاصله مناسبي از ساحل رودخانه‌ها داشته باشد حفر مي‌گردد.
تخم‌ها داراي دو جدار مي‌باشد كه جدار بيروني آهكي و سخت و شكننده و جدار زير آن نازك و به صورت پردة سفيد رنگ و مقاوم و قابل انعطاف مي‌باشد. تعداد تخم‌ها بسته به عوامل متفاوت نظير تغذيه و يا شايد سن مادر متفاوت بوده و به طور معمول در محدوده بين 30-20 عدد قرار مي‌گيرد. روي تخم‌ها بعد از قرار گرفتن در بستر حفره توسط خاك پوشانيده شده و مادة تخم‌گذار با حركات دم خود سعي مي‌كند شكل لانه را كاملاً شبيه محيط اطراف بازسازي نمايد ضمن اينكه گاهي نيز يك و يا حتي دو لانه كاذب جهت فريب دادن شكارچيان طبيعي در اطراف لانه مي‌سازد كه از نظر ظاهري كاملاً شبيه به لانه اصلي مي‌باشد.
مراحل جفت‌گيري در منطقه باهوكلات از اواخر اسفند ماه شروع شده و تخم گذاري گاندو نيز در طول بررسي‌ها و مطالعات در اواخر ارديبهشت ماه ثبت گرديده است. طول تخم‌ها به طور متوسط 8-7 سانتي‌متر، عرض آنها 4 سانتي‌متر و وزن متوسط آنها نيز 100-85 گرم است. با توجه به طول مدت تفريخ تخم‌ها كه 60-50 روز به طول مي‌انجامد خروج از تخم نوزادان مصادف با اواسط تا اواخر تير ماه مي‌باشد.
..................
معمولاً جنس ماده كار حفاظت از لانه را انجام مي‌دهد و اگر نزديك لانه باشد در صورت بروز خطر با حركاتي نظير ضربات دم و يا حمله كردن سعي در دفاع از لانه مي‌كند.نقش جنس نر در امر حفاظت از لانه و نوزادان مشخص نشده است. ضمن اينكه امر حفاظت توسط جنس ماده نيز امري قطعي و صد در صد نيست و حتي اغلب مي‌توان لانه‌ها را بدون محافظ ديد.
بعد از طي مدت لازم براي تكامل جنين نوزادان در زير خاك با ايجاد صدا مادر را از تولد خود آگاه مي‌سازند زيرا به لحاظ جثه و عدم توانايي و نيز شرايط خاك روي لانه خود قادر به خروج از حفره و گذر از خاك روي لانه نيستند و جنس ماده به محض شنيدن اين صدا اقدام به حفر لانه نموده نوزادان را با دهان خود به نزديكترين و امن‌ترين منبع آبي هدايت مي‌كند البته در صورت نزديك بودن آب و سهولت دسترسي نوزادان خود نيز به سمت آب مي‌روند.نوزادان هنگام خروج از تخم 25 سانتي‌متر طول دارند (T.Halliday etal.1986 whitaller 1984) و به رنگ زيتوني روشن با لكه‌هاي سياه روي سطح بدن، دم و پهلوهاي خود هستند كه توام با رشد، كم رنگ‌تر مي‌شوند. در طول مدت رشد نوزادان، جنس ماده دائماً در كنار آنها بوده و از آنها حفاظت مي‌كند و مي‌توان آنها را دائماً در كنار هم ملاحظه كرد. در صورت فراهم بودن غذا و مساعد بودن شرايط، نوزادان گونه پوزه كوتاه به سرعت رشد نموده و تا پايان سال مي‌توانند تا يك متر رشد نمايند. (T.Halliday etal .1986)
نوزادان از حشرات و لارو آنها، دوزيستان و لارو آنها و بچه‌ماهي‌ها كه معمولاً در بركه‌هاي منطقه باهوكلات يافت مي‌شوند، تغذيه مي‌كنند. رژيم غذايي نوزادان همراه با رشد دچار تغيراتي مي‌شود و در نهايت در صورت فراهم بودن، به شكل تغذيه از منابع گوشتي نظير ماهي، پرندگان يا پستانداران ختم مي‌شود. در اين گونه نيز مرحله تخم و نوزادي آسيب پذيرترين مرحله در سيكل زندگي آن مي‌باشد. تخم‌هاي كروكوديل منبع غذايي خوبي براي حيواناتي مثل مارها، بزمچه‌ها شغال، روباه، جوندگان و پستانداران گوشتخوار كوچك نظير خدنگ به شمار مي‌رود. نوزادان تازه از تخم در آمده نيز در معرض خطراتي نظير پرندگان شكاري و ماهي‌خوار، پستانداران و خزندگاني مثل بزمچه‌ها هستند ضمن اينكه همجنس خواري در بين اكثر گونه‌هاي كروكوديل‌ها معمول است. با توجه به اقليم‌ خاص منطقه باهوكلات مي‌توان گفت كه شرايط اقليمي بيشترين تلفات را به نوزادان وارد مي‌سازد. سيلابهاي تند و ناگهاني در اثر بارندگي‌هاي خاص منطقه، كه به شدت گل‌آلود نيز مي‌باشد، با ايجاد خفگي و يا صدمات جسماني و فيزيكي باعث مرگ و مير نوزادان مي‌گردند. در حالت عكس نيز بيشترين تهديد متوجه نوزادان است زيرا كم آبي بيش از حد باعث خشك شدن بركه‌ها شده و تنها پناه گاه و جاي امن را از نوزادان گرفته و آنها را نسبت به گرماي بيش از حد محيط، كمبود غذا و شكارچيان طبيعي آسيب پذيرتر مي‌سازد
 
      Back To Top  
   ارسال موضوع جديد  پاسخ دادن به اين موضوع

 
شما نمي توانيد در اين بخش موضوع جديد پست كنيد
شما نمي توانيد در اين بخش به موضوعها پاسخ دهيد
شما نمي توانيد موضوع هاي خودتان را در اين بخش ويرايش كنيد
شما نمي توانيد موضوع هاي خودتان را در اين بخش حذف كنيد
شما نمي توانيد در اين بخش راي دهيد


      Back To Top  

صفحه 1 از 1
   
Powered by Ardalan Online © 2004,2005
پشتيباني توسط : مؤسسه پارس نگار