Deprecated: Function set_magic_quotes_runtime() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/core.php on line 112

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/index.php on line 115

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/index.php on line 121

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/ardalan/public_html/includes/core.php:112) in /home/ardalan/public_html/index.php on line 144

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/ardalan/public_html/includes/core.php:112) in /home/ardalan/public_html/includes/usersystems/phpbb2.php on line 56

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
اردلان آنلاين Ardalan Online - بيماريهاي دروني شتر - دامهاي بزرگ
 
 
اخبار

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/plugins/p2_news/news.php on line 602
بيماريهاي دروني شتر
توسط اردلان
در تاريخ: پنجشنبه ۲۵ آبان ۱۳۸۵
چاپ   
Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
ايميل

اول ـ اسهال Diarrhea

عبارت از سندرمي است كه اغلب به عنوان يكي از علايم باليني برخي از بيماريهاي باكتريائي ،‌ ويروسي ، انگلي ، سوء مديريت و استرس ،‌ و تغيير ناگهاني جيره غذائي به شمار مي رود . اين حالت يكي از شايع ترين اختلالات مشاهده شده در شتران باغ وحش ها و مراكز پرواربندي شتر مي باشد .

تغديه شترها بر علوفه تازه غالباً باعث اسهال مي شود . اين مسئله معمولا ً در مراتع بهاره و پائيزه به خاطر بالا بودن ميزان آب و ارزش غذائي علوفه افزايش مي يابد . شدت اسهال از مدفوع شل ،شبيه مدفوع گاو ، تا مدفوع آبكي پرتابي متغيير است .

اگر اسهال دائمي باشد ممكن است پرولاپس ركتوم نيز رخ دهد . اختلالات الكتروليتي افزايش يافته بخصوص كاهش كلسيم سرم مي تواند منجر به اختلالات قلبي – گردش خوني و گاهي نارسائي قلبي شود وبه تبع آن كاهش شديد سديم ممكن است رخ دهد . در بچه شترها اسهال مداوم مي تواند روي ميزان رشد اثر بگذارد . مدفوع خاكستري رنگ اغلب در بيماري هاي باكتريائي روده ها ديده مي شود در حالي كه مدفوع سبز رنگ در اسهال علفي ديده مي شود . در صورت بروز چنين حالتي بايد حيوانات بيمار را از مراتع دور ساخت و از دادن غذا و علوفه سبز به آنها خودداري نموده و علوفه خشك و آب در اختيار آنان گذاشت . هم چنين جهت تامين آب از دست رفته بدن بايد به آنان الكتروليت داده شود . آنتي بيوتيكهاي وسيع الطيف و آنتي اسپاسموديك ها در موارد مخصوصي مفيد است . مدت قابل ملاحظه اي براي درمان اسهال لازم است و كنترل بيوشيمي خون و هماتولوژي توصيه مي گردد .

دوم ـ ميوپاتي تغذيه اي

يا بيماري ماهيچه هاي سفيد ، يك بيماري تغذيه اي است كه در اثر كمبود ويتامين E در جيره غذايي اتفاق مي افتد .ميوپاتي تغذيه اي در شتراني كه به طور متمركز پرورش داده مي شوند   گزارش داده شده است . اما در محيط هاي طبيعي گزارش نشده است.

به نظر مي رسد در حالت محصور ، تغذيه شتران مادر با علوفه خشك و مواد متراكم نظير غلات ، بدون تجيز مكمل ويتامين E مي تواند منجر به مسائلي در بچه شترها شود . زيرا كه شير اين شتران ماده دچار كمبود ويتامين E خواهد شد . با لاخص كه چربي شير نيز در جذب ويتامين E دخالت دارد .

بايد توجه داشت كه شتران بايد در هر كيلوگرم جيره غذايي 140 واحد ويتامين E دريافت كنند . و به خصوص اين امر زماني اهميت مي يابد كه شتران داراي بچه بوده و به شير دهي بچه هاي خود مشغول باشند

سوم ـ نفخ شكم

نفخ شكم يكي از بيماري هاي شايع در بين شتران است كه علت اصلي آن پرخوري است . در چنين حالتی شكمبه شتر از مواد غذايي انباشته مي شود واين امر به علت مصرف بيش از حد علوفه خشك ويا علوفه تازه روي مي دهد .  از علايم بيماري مي توان ناآرامي شتر ، نفخ وباد كردن پهلوي چپ را نام برد وچنان چه اين عارضه به صورت فوق حاد تظاهر نمايد ، مي تواند باعث تلف شدن دام شود . معمولاً در چنين حالتي بهتر است كه سريعاً از دامپزشك كمك گرفته شود تا دام از مرگ حتمي رهايي يابد . درمان چنين حالتي معمولاً با استفاده از ابزار « تروكار » صورت مي گيرد وپس از خروج گاز انباشته شده در شكمبه بايد اقدام به تجويز داروهاي مسهل نمود . مجدداً تاكيد مي گردد كه درمان بايد توسط دامپزشك ورزيده صورت گيرد ، زيرا كه ممكن است كه عدم دقت در تخليه گاز شكمبه منجر به تلف شدن دام گردد

چهارم ـ بيماري انحراف گردن Wryneck disease

عبارتست از بيماري كه باعث انحراف سرو و گردن شتر به يك سوي بدن شده و به همان حالت تا مدت ها باقي مي ماند و باعث مي گردد كه شتر نتواند غذا بخورد و يا حتي آب بياشامد . اين بيماري چنانچه به درازا بكشد باعث تلف شدن دام بيمار مي گردد . علت بيماري تا كنون ناشناخته باقي مانده است و برخي معتقدند كه علت آن مسموميت است و برخي ديگر كمبود ويتامين B را عامل آن مي دانند وبرخي ديگر نيز در معرض باد سرد قرار گرفتن را عامل مسبب اين عارضه مي دانند .

علايم باليني بيماري شامل انحراف كامل گردن به سوي عقب تا نيمه بدن (مثل حالت تب شير در گاو ماده شيرده ) همراه با خشك شدن عضلات گردن ،‌ سختي تدريجي غذا خوردن به طوري كه پس از روز سوم حيوان به طور كامل از خوردن و نوشيدن امتناع مي كند ودرد شديد در هنگام لمس ناحيه گردن است .

علل ايجاد كننده اين بيماري گوناگون بوده و بعضي از آنها عبارتند از : باران هاي شديد ،‌ عبور از رودخانه ،‌ نوشيدن بلادرنگ آب سرد در فصول گرما بعد از راهپيمائي هاي طولاني يا كارهاي سخت ،‌برداشتن زين شتر بعد از راهپيمائي يا كار سخت قبل از اين كه عرق بدن شتر خشك شود ، اختلاف فاحش بين دماي شب و روز در كويرهاي شني و بيابانهاي سرد .

شتر بيمار به علت سفت شدن عضلات گردن ، كمر و پاها و غالباً بعلت خميدگي يك و يا هر دو پاي عقب خيلي سفت راه مي رود ( را ست راست راه مي رود ) عضلات گردن به طرز ويژه اي منقبض مي شوند به طوري كه باعث تكان خوردن ناخودآگاه سر دام خواهد شد . شتر مبتلا به زمين نشسته يا در هنگام برخاستن بر روي زمين مي افتد و يا قادر به بلند شدن نبوده و عضلات پاي عقب حدود دوساعت بعد از افتادن به زمين قدرت خود را از دست خواهند داد ، سپس يك طرف گردن بطور خاصي به علت فلجي عضلات متورم خواهد شد . گردن به خودي خود نمي تواند راست شود مگر اينكه به يك طرف فشار داده شود . با پيشرفت بيماري تمام قدرت گردن از بين رفته و شتر بيمار  باسر  خم شده به يك طرف، خود روي زمين مي نشيند و يادر حال فلج كامل عضلات بدن بر روي زمين دراز مي كشد . در صورت فلج شدن عضلات چهره اي آرواره پايئني بازمانده و لب پائيني شل شده است و در همين حال بزاق از دهان ترشح خواهد كرد . بعضي اوقات تمام علامات ديگر بيماري يك ساعت بعد از ظهور اولين علامت بيماري بوقوع مي پيوندد ، فلج گردن عارضه دائمي نيست و شترهائي كه معالجه مي شوند گردن آنها نيز كاملا بهبود خواهد يافت . شتر مبتلا آگاهي و حواس خود را از دست نخواهد داد . ولي شديدا ً حساس خواهد شد . در تعداد اندكي از شترهاي بيمار كوري و در تعداد زيادي يبوست ديده مي شود . در هنگام شروع بيماري دماي بدن به ميزان يك درجه فارنهايت افزايش خواهد يافت . ولي به تدريج دما كاهش يافته و به حد طبيعي خواهد رسيد . نفخ حاصل از خوابيدن شتر بر روي زمين و خفگي حاصل از پيچش گردن به يك طرف باعث وخامت وضع بيمار شده وممكن است كه سريعاً به مرگ منتهي شود .

در تمامي مواردي كه به مرگ منجر مي شود معمولا ًمرگ در عرض 48-36 ساعت اتفاق خواهد اقتاد و درصد مرگ و مير 25% خواهد بود .

براي راست كردن ،‌گردن شتر بايستي گوش هاي شتر مبتلا را گرفته و سر آن را طوري جلو بياوريم كه گردن راست شود، سپس براي مدت   10-15 دقيقه گردن شتر را به همين حالت نگه مي داريم زيرا اين عمل شتر را قادر خواهد ساخت گردن خود را كنترل كرده و تجديد قوا نمايد و اين امر باعث مي شود كه شتر در پيچش گردن دچار خفگي نشود ضمنا مي توان با استفاده از پارچه پشمي گردن را باند پيچي نموده و در صورتي كه شتر بر روي زمين خوابيده باشد ،‌ هر ساعت او را از طرفي به طرف ديگر چرخاند تا از ايجاد نفخ شكمبه در دام جلوگيري شود . در صورتي كه شتر در حالت نشسته روي زمين قرار گرفته باشد بهتر است كه با گذاشتن گوني كاه يا پوشال طوري بدن و گردن او را تقويت كنيد كه نه گردن به عقب منحرف شود و نه شتر روي زمين به يك طرف بيفتد . هم چنين بايد روزي دوبار به شتر آب وغذا داده و هر صبح و عصر 25 گرم كربنات آمونيم به صورت خوراكي و 30 ميلي گرم سولفات استركنين به صورت زير جلدي تجويز نمود.

با مديريت صحيح مي توان تمام عواملي را كه باعث ايجاد اين عارضه مي شوند كنترل نمود

پنجم ـ بلعيدن اجسام خارجي

وجود اجسام فلزي مثل سيم و ميخ و سوزن و غيره و اجسام غير فلزي مثل شن و سنگريزه و استخوان وغيره ، در شكمبه و نگاري و عوارض احتمالي حاصله از اين گونه اجسام مانند انباشتگي شكمبه ( Impaction ) و نفخ شكمبه Rumen tympan چسبندگي شكمبه به جدار شكم و چسبندگي نگاري به ديواره شكم و حجاب حاجز ،‌ پريتونيت ، تورم پرده خارجي قلب در اثر ضربه حاصله از اجسام خارجي در شتر نيز مانند ديگر نشخوار كنندگان از اهميت خاصي بر خوردار است . بديهي است كه حيوان از خوردن هر نوع جسم خارجي كه به نحوي در غذاي روزانه او وارد شود روي گردان نبوده و تا به حال انواع و اقسام اجسام خارجي به اشكال و صور مختلف وبه اندازه هاي متفاوت از معده اين حيوان خارج شده است .

 احتمال بروز بيماري تورم ضربه اي نگاري و برون شامه قلب را در مقايسه با گاو ، در شتر بسيار كم بوده و علت آن را دلايل زير مي تواند باشد .

1- ضخامت جدار نگاري : ضخامت فوق العاده جدار اين عضو كه در مقايسه با گاو در حدود سه برابر مي باشد در حقيقت سد محكمي بوده كه نفوذ اجسام فلزي را دچار اشكال مي سازد .

2- اندازه نگاري : وسعت زياد حفرات نگاري عامل موثر ديگري در اين مورد مي باشد ، بدين ترتيب كه وقتي جسم خارجي در اين عضو جايگزين شد فضاي بيشتري كه در اختيار دارد كمتر تحت تاثير حركات اين عضو و فشار اعضاء مجاور قرار گرفته و در نتيجه احتمال نفوذ آن نقصان مي يابد . بنابراين دليل با لا بودن درصد اجسام فلزي متنفذه در نگاري با مقايسه در شكمبه را مي توان به اين ترتيب تفسير نمود كه چون اندازه نگاري در اين حيوان در مقايسه با شكمبه كوچك بوده و محفظه تنگي را تشكيل مي دهد و از طرفي داراي حركات بيشتري مي باشد لذا احتمال نفوذ اجسام فلزي توك تيز در چين هاي نگاري بيشتر از شكمبه است .

3- ساختمان داخل نگاري : تعدا زياد حجرات ، وسعت و عمق آنها در نگاري شتر در فقدان بروز اين بيماري موثر بوده است بدين ترتيب كه وقتي جسم خارجي در يكي از حجرات قرار گرفت بلافاصله با ذرات شن و ماسه وخاك كه در عمق هر حجره وجود دارد مخلوط شده و بعد از مدتي در بين توده اي از اين مواد و محتويات دستگاه گوارش قرار مي گيرد . قرار گرفتن اجسام فلزي در ميان اين مواد به احتمال زياد آنها را از هر نوع حركتي باز مي دارد بنحوي كه نه قادر به نفوذ بوده و نه توانائي برگشت مجدد به داخل نگاري را دارند .

4- ضخامت جدار شكمبه : از آن جائي كه جدار شكمبه در اين حيوان در مقايسه با گاو ،‌داراي ضخامت كمتري است لذا احتمال نفوذ اجسام فلزي نوك تيز از داخل اين عضو به اعضاي مجاورش بيش از نگاري است .

5- نحوه خوابانيدن حيوان : عامل موثري كه ممكن است در تقليل بروز اين بيماري وجود داشته باشد نحوه خوابانيدن و آرميدن حيوان است . بدين معني كه اين حيوان هميشه براي خوابيدن روش كاملاٌ مستقيمي را انتخاب نموده و كمتر نظير نشخوار كنندگان ديگر مانند :گاو از اين پهلو به آن پهلو مي شود در نتيجه فشار اندام ها بر روي يكديگر و نفوذ اجسام فلزي كاهش پيدا مي كند .

ششم ـ تورم ضربه اي نگاري Traumatic reticulitis

تورم ضربه اي نگاري عبارت از نوعي بيماري است كه در اثر بلعيدن اجسام خارجي نوك تيز و فرو رفتن اين اجسام خارجي در جدار و ديواره نگاري اتفاق مي افتد . اين بيماري در گاوها و گاوميش ها به وفور مشاهده مي شود و شتران نيز به آن مبتلا مي شوند اما ميزان آن در شترها به مراتب از گاوها كمتر است. شتران در هر سني به اين بيماري مبتلا مي شوند و بيماري بيشتر در سنين 2-6 سالگي اتفاق مي افتد .

علل توليد : علت اساسي وقوع بيماري ،‌بلعيدن اجسام خارجي توسط حيوان و عبور اين اجسام از شكمبه به نگاري و استقرار آنها در نگاري ميباشد . اجسام خارجي مذكور معمولا ًعبارتند از : ميخ ،‌ سوزن ،‌ قطعه سيم ، تكه هاي فلزي نوك تيز ،تكه هاي چوب و استخوان نوك تيز مي باشد . عوامل مساعد وقوع بيماري نيز عبارتند از : ‌فشارهاي وارده بر نگاري در اثر نفخ شكمبه ،‌ امتلاء حاد شكمبه ، فشارهاي اواخر زايمان و يا در حين زايمان مي باشد . كه در اين حالت انقباظ عضلات شكم و حركات نگاري باعث فرو رفتن اجسام خارجي به جداره نگاري شده و اين اجسام از اين طريق ممكن است به اعضاي ديگر بدن نيز نفوذ كنند . ملاحظه شده است كه اجسام خارجي در شترها ، در مقايسه بين نگاري و شكمبه ،‌ ديواره شكمبه را راحت تر سوراخ مي كنند كه علت آن اختلاف شديد بين صفات تشريحي و و ضعيت اناتوميكي اين دو ديواره است .

علايم باليني : علايم باليني تورم ضربه اي نگاري در شتر معمولا به شكل نفخ شكمبه ظاهر مي شود ،‌ زمان لازم براي بروز علايم بيماري متغير بوده و از 10 روز تا چند ماه به طول مي انجامد . بايد متذكر شد كه كثرت تعداد اجسام خارجي در ظهور علايم بيماري تأثير زيادي ندارد . اجسام فلزي دو سر تيز مستقيم و مقاوم با طول متوسط زودتر از اجسام فلزي نرم و كج و يك سر تيز موجب تظاهر عوارض بيماري مي شوند . افسردگي ،‌ كاهش وزن و اشتها ،‌ تقليل حركات شكمبه و افزايش تعداد حركات تنفس و قلب و بالا رفتن دماي بدن از آثار باليني مشخص و اوليه بيماري تورم ضربه اي نگاري مي باشد .

هفتم ـ هماتوري Heamaturia

هماتوري در حقيقت سندرمي است كه همراه با بيماري هاي عفوني ويا تورم مجراي ادرار مشاهده مي شود . اين حالت در شتران نادر است وبراي درمان آن بايد نخست عامل اصلي بيماري را درمان كرد . هماتوري در بچه شترهاي نوزاد را مي توان با تجويز ويتامين K وكلسيم درمان كرد .

هشتم ـ تورم شيردان Abomasitis

اين عارضه معمولاً در هنگام آلودگي به كرم هاي همونكوس ويا مسموميت با گياهان سمي ويا خوردن مواد شيميايي تحريك كننده مانند ارسنيك ويا خوردن برگ هاي گياه دفلي Oleander روي مي دهد . تورم شيردان با علايمي نظير بي اشتهايي ، دندان قروچه ، اسهال وضعف عمومي همراه خواهد بود . در كالبد گشايي دام هاي تلف شده ، شاهد تورم اپي تليوم شيردان وضخامت آن وتخريب لايه مخاطي آن خواهيم بود . در برخي موارد ودر صورت آلودگي انگلي ،مي توان كرم هاي ريز همونكوس را در داخل شيردان مشاهده كرد . براي درمان اين عارضه بايد ابتدا عامل بيماريزا را برطرف نموده وبه تجويز داروهاي مقوي پرداخت .

نهم ـ كوري Blindness

كوري يكي از عوارض شايع در برخي از گله هاي شتر است . علت اين بيماري مي تواند فلج عصب بينايي باشد . البته علت فلج عصب مذكور ناشناخته است وبرخي از موارد اين نوع بيماري با تجويز ويتامين B1 ويا نوكس وميكا Nux vomica درمان مي شود . برخي نيز پيشنهاد مي كنند كه پشت گوش شتر را داغ سوزني نمايند تا اين كار وباعث تحريك عصب مذكور گردد . اما در خصوص شب كوري بايد گفت كه اين عارضه نيز با تجويز ويتامين A قابل درمان است .معمولاً عوارض فوق الذكر در هنگام خشكسالي ، قحطي وكمبود شديد علوفه سبز روي مي دهد . زخم قرنيه Corneal opacity نيز يكي از عوارض شايع در بين شتراني است كه به بيماري سورا ( تريپانوزومياز ) مبتلا مي شوند ، گاهي اوقات اين عارضه در اثر ضربه هاي وارده به سر دام ، فرورفتن تيغ وخار درچشم ويا آلودگي مزمن به كرم تيلازيا Thelazia lessei روي مي دهد . علت بروز اين عارضه اگر بيماري سورا باشد ، بايد اقدام به درمان اين بيماري كرد . به هر حال پاشيدن كمي از گرد داروهاي سولفاناميدي در چشم مي تواند برخي از عفونت هاي حاصله را درمان كند . در تورم حاد قرنيه چشم بهتر است كه شتر بيمار در معرض تابش شديد آفتاب قرار نگيرد وچشم با محلول رقيق سلفات مس ويا اسيد بوريك شستشو داده شود وپس از آن داروي هيدروكورتيزون Hyrocortisone وپني سيلين تجويز گردد . در صورت آلودگي به انگل هاي چشمي بهتر است كه با پارچه اي تميز اقدام به خارج نمودن انگل از چشم شترهاي بيمار نمود

دهم ـ كوليك « دل درد شديد » Colic

كوليك معمولاً در شترهايي ديده مي شود كه مقادير زيادي دانه كپك زده ويا گنديده مصرف كرده باشند ، هم چنين اين حالت در بچه شترهايي كه پس از شير گيري مقاديري زيادي غذا را در يك وعده مصرف مي كنند ديده شده است . در مواردي ديگر تغذيه بر مراتعي كه در كنار شن زار واقع شده وشتر همراه علوفه مقاديري شن تناول كند نيز علت بروز بيماري ذكر شده است . گاهي اوقات دل درد به صورت روزانه وچندين بار در روز اتفاق مي افتد وممكن است كه اين حالت براي سه تا چهار ماه ادامه يابد . در اين عارضه پوست دچار خراش وزخم شده و در ناحيه دنده هفتم ويا مفصل خرگوشي زخم هايي پديد مي آيد كه علت بروز اين زخم ها فشار دادن آن ناحيه بر روي زمين است .

عارضه دل درد با دردهاي شديد ناحيه شكمي همراه است كه در چنين حالتي شتر بر روي زمين دراز مي كشد و اندام هاي حركتي خود را به داخل مي كشاند وگاهي نيز از شدت درد به خود مي پيچد و بر روي زمين غلت مي زند ويا اين كه اقدام به لگد پراكني مي كند . در چنين حالتي نبض وسرعت تنفس دام افزايش مي يابد ودام فرياد وناله سر مي دهد ودماي بدن در چنين حالتي طبيعي بوده ويا از حالت طبيعي نيز پايين تر خواهد بود . گاهي اوقات نيز دل درد همراه با استفراغ است كه چنين حالتي معمولاً در جابجائي شيردان مشاهده مي گردد در بعضي اوقات علت درد مربوط به دستگاه گوارش نيست كه در چنين حالتي به آن دل درد كاذب مي گويند ومعمولاً چنين دردي همراه با پريتونيتPeritonitis وتب مي باشد وبراي درمان دام بيمار ، بايد در مرحله نخست علت دل درد را پيدا نموده و آن را بر اساس علت بيماري درمان نمود . درمان دل درد حقيقي با خوراندن يك كيلوگرم سلفات منيزيم همراه با مقدار كافي آب صورت مي گيرد وبايد نصف اين دز دارويي را در روزهاي بعد وبه مدت چندين روز ديگر تجويز نمود . هم چنين بايد براي تخفيف شدت درد از داروهاي مسكن وآرامش بخش نيز استفاده كرد

 نويسنده: دكتر احسان مقدس

 

 

پنجره ورود

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
:نام كاربري
:رمز عبور
مرا به خاطر بسپار!
تالارهاي گفتمان
پربيننده ترين مقالات

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
مقاله :

بازديد :


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
خصوصيات و تركيب واكسن هاي مصرفي طيور
1450763


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
Windows يا Linux
809413


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
به وب سايت اردلان آنلاين خوش آمديد
760297


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
انجمنهاي تخصصي دامپزشكي
694170


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
بيماري جنون گاوي
561494
آخرين پستها
ديکشنري اپيدميولوژي
ارسال شده توسط nima

تعاريف اپيدميولوژي
ارسال شده توسط ardalan

اندازه‌گيرى ميزان ابتلا
(Measurement of Morbidity)

ارسال شده توسط ardalan

موارد کاربرد ميزان شيوع يا
وفور

ارسال شده توسط ardalan

ارتباط بين ميزان بروز و شيوع
ارسال شده توسط ardalan

آخرين اخبار

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
به وب سايت اردلان آنلاين خوش آمديد


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
انجمنهاي تخصصي دامپزشكي


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
Dial-up خطاهاى شبكه اى


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
ترفندهاي اينترنتي


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
اسامي شرکت هاي کامپيوتري


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
چه زماني سيستم Crash ميكند


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
ترفندهاي رايانه اي


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
Windows يا Linux


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
خصوصيات و تركيب واكسن هاي مصرفي طيور


Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 424

Deprecated: Function ereg() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 428

Deprecated: Function eregi_replace() is deprecated in /home/ardalan/public_html/includes/functions.php on line 433
سارکوسپوریديوسيس